De Machineverordening 2027 en robots
Kort antwoord
De Machineverordening (EU) 2023/1230 geldt vanaf 20 januari 2027 en vervangt de Machinerichtlijn 2006/42/EG. Tot en met 19 januari 2027 kan nog onder de richtlijn worden gewerkt. Voor robots zijn vooral de eisen aan zelflerend gedrag, cybersecurity en ingrijpende wijzigingen van belang.
Van richtlijn naar verordening
Een richtlijn moest eerst in nationale wetgeving worden omgezet. Een verordening geldt direct in alle lidstaten. Voor u betekent dat vooral: één set regels in de hele EU. De basis blijft hetzelfde. Een machine moet veilig zijn ontworpen, er is een risicobeoordeling en de fabrikant verklaart dat de machine aan de eisen voldoet.
Wat is nieuw?
| Onderwerp | Wat de verordening vraagt | Wat het voor robots betekent |
|---|---|---|
| Zelflerend gedrag | Veiligheidsfuncties met zelflerend gedrag moeten voorspelbaar en beheersbaar blijven | Relevant voor robots die taken leren via AI-modellen |
| Cybersecurity | Expliciete eisen tegen aantasting van de veiligheid via digitale weg | Netwerk, updates en toegang worden onderdeel van machineveiligheid |
| Handleiding | Digitale handleiding is toegestaan; papier op verzoek | Makkelijker bijwerken na updates |
| Beoordeling door derde | Uitgebreidere lijst van machines met verplichte beoordeling door een derde partij | Nagaan of uw toepassing daaronder valt |
| Ingrijpende wijziging | Wie een machine ingrijpend wijzigt, wordt juridisch fabrikant | Aanpassen van een robotinstallatie kan u fabrikant maken |
De valkuil: ingrijpend wijzigen
Veel bedrijven passen een installatie in de loop der tijd aan: een nieuwe grijper, een andere taak, een extra station. Is die wijziging ingrijpend, dan wordt u juridisch fabrikant en moet de conformiteit opnieuw worden beoordeeld. Bij humanoids is dit extra relevant, omdat hun taak via software verandert. Wanneer een wijziging ingrijpend is, vraagt beoordeling per geval. Leg daarom vooraf vast wie welke wijzigingen mag doen, en overleg bij twijfel met een specialist.
Wat u nu kunt doen
- Vraag bij nieuwe aankopen na hoe de leverancier met de nieuwe verordening omgaat.
- Inventariseer welke installaties u zelf aanpast of laat aanpassen.
- Neem cybersecurity mee in uw eisen: zie Cybersecurity van robots.
- Houd de ontwikkeling van normen bij, zoals beschreven in ISO-normen voor robotveiligheid.
- Leg de rolverdeling vast, zie CE-markering bij robotintegratie.
Zo helpt Humanoid-direct
Als robotintegrator ontwerpen, bouwen en installeren wij robotinstallaties. Wij denken mee over de rolverdeling, de risicobeoordeling en de documentatie. In een opportunity scan nemen wij de regels mee in het advies over uw eerste toepassing. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Voor uw specifieke situatie raadpleegt u een jurist of veiligheidsspecialist.
Veelgestelde vragen
Mag ik na 20 januari 2027 nog een robot gebruiken die onder de Machinerichtlijn is geleverd?
De overgang raakt vooral machines die in de handel worden gebracht of ingrijpend worden gewijzigd. Laat uw eigen situatie beoordelen door een specialist.
Wordt een humanoid gezien als machine?
Voor een humanoid die op de werkvloer taken uitvoert, ligt dat voor de hand. Controleer de documentatie van de fabrikant en overleg bij twijfel met een specialist.
Moet ik mijn handleidingen nu digitaal maken?
Een digitale handleiding mag onder de verordening, maar op verzoek moet papier beschikbaar zijn.